Hoe dokters denken

Jerome Groopman

 
 

gebonden: € 29.50: GRATIS verzending! (NL)

ISBN: 9789490951054, 200 blz., May 2012
Formaat: 21.7 (h) x 14.7 (b) x 1.5 (d) cm. Gewicht: 516 gram.

Uitgever: 2010 Uitgevers BV

beschrijving

Hoe dokters denken biedt een inkijk in het brein van de arts en legt op inzichtelijke wijze de immer belangrijke relatie tussen arts en patiÎnt onder de loep. Jerome Groopman haalt de dokter uit het godenrijk en geeft hem weer een menselijk gezicht. Hij bespreekt welke krachten en denkprocessen van invloed zijn op de beslissingen die artsen nemen.
Met grote precisie ontleedt hij de redenen van slagen en falen bij artsen. Maar zijn allerbelangrijkste bijdrage met dit boek is dat hij laat zien op welke momenten en hoe artsen, mede dankzij assertieve patiÎnten, te snelle beoordelingen kunnen voorkomen. Hoe zij hun onzekerheden kunnen uitbuiten, effectiever kunnen communiceren en andere vaardigheden kunnen inzetten in het belang van de gezondheid van de patiÎnt. Kortom, hoe artsen en patiÎnten kunnen leren van fouten, als mensen onder elkaar.

Hoe dokters denken is de Nederlandse versie van How Doctors Think, een uitgave van Houghton Mifflin Harcourt in de Verenigde Staten. Spoedig na verschijning in 2007 werd het een bestseller in dat land. Speciaal voor het onderwijs in Nederland heeft een collectief van opleiders vragen geformuleerd voor onder andere studenten geneeskunde. Die zijn via www.2010uitgevers.nl te vinden in de online editie van dit boek, die alleen toegankelijk is met een speciale code.

Jerome Groopman is hoogleraar geneeskunde aan de Medical School van Harvard en hoofd experimentele geneeskunde van het Beth Israel Deaconess Medical Center in Boston. Hij schrijft voor The New Yorker en is auteur van vele boeken, waaronder The Anatomy of Hope, Second Opinions en The Measure of Our Days.

Een New York Times Notable Book (2007)

Winnaar van de Quill Book Award 2007

[Groopman] heeft zich de taak gesteld zowel patiÎnten als artsen van praktisch advies te voorzien. Dat is hem gelukt, voor beide doelgroepen.
Een prachtig boek, uniek en van onschatbare waarde de lezer krijgt voorgoed een nieuwe kijk op de arts.


Meer teksten en voorbeelden:

recensie citaatDe dokter is geen computer
How doctors think is een moderne klassieker. Het boek van de Amerikaanse hoogleraar-internist Jerome Groopman is sinds zijn verschijnen in 2007 eigenlijk niet meer uit de belangstelling geweest. Nu is er een Nederlandse vertaling: Hoe dokters denken. Extra aan deze editie is dat een collectief van opleiders voor onderwijsdoeleinden een reeks vragen bij de diverse hoofdstukken heeft geformuleerd die zijn te vinden in de online editie van het boek.

Groopmans boek is een analyse van en reflectie op hoe dokters redeneren en klinische beslissingen nemen. Dat is hard nodig, zei hij in 2007 toen MC hem interviewde, want 'naar schatting 15 tot 20 procent van alle diagnosen is verkeerd'. 'Daarvan is 80 procent te wijten aan denkfouten en miscommunicatie'(MC 38, 2007, 1540-42). Volgens Groopman zijn foute diagnoses inkijkjes in de manier waarop medici redeneren. Hij illustreert die zienswijze met tal van voorbeelden, ontleend aan artsen die hij interviewt, aan zijn praktijk en zelfs aan zijn eigen ervaringen als patiënt.

Uiteraard is het zijn bedoeling artsen te wijzen op de valkuilen en hiaten in hun denken en hoe ze die kunnen omzeilen. Maar het boek is ook een pleidooi voor out-of-the box of 'lateraal' denken. Voor Groopman betekent dit bijvoorbeeld dat uitgaan van een enkele oorzaak die een klachtenpatroon kan verklaren lang niet altijd de beste redeneertrant is, zelfs al lijken alle data daar op te wijzen. Met dit 'karig denken' kan een arts in een bekende valkuil tuimelen: satisfaction of search. Want misschien heeft een patiënt wel pijn op de borst omdat hij én reflux én angina pectoris heeft.

Dat clinici tegenwoordig worden aangemoedigd te redeneren alsof ze een algoritme in hun hoofd hebben, acht Groopman geen goede zaak. Dat werkt misschien in betrekkelijke eenduidige casussen, maar als het ingewikkeld wordt, heeft het zijn beperkingen. 'Machines kunnen de hersenen van dokters niet vervangen. Ze kunnen zijn denkproces over wat hij ziet en wat hij niet ziet, niet nabootsen.' HM
recensie citaatArtsen, hun normen en waarden en hun praktijk; daarover zond de NTR de
laatste weken een mooie reeks televisieinterviews uit. Maar hoe malen hun
hersenen als ze tot een diagnose komen en vervolgens een behandelplan
opstellen? Welke factoren spelen daarbij een rol?

Daarover publiceerde de Amerikaanse medisch specialist Jerome Groopman,
tevens medewerker The New Yorker, in 2007 een intrigerend boek. Het werd
in de VS direct een bestseller en nu is er ook een Nederlandse editie: 'Hoe
dokters denken'. De uitgever lijkt vooral te mikken op de artsen in opleiding. Zo
zijn er in samenwerking met de vereniging voor medisch onderwijs opdrachten
en beschouwingen aan toegevoegd, allemaal via internet te lezen.

'Hoe artsen denken' is meer dan een 'artsenboek'. Het is ook een
patiëntenboek. Of, zoals Groopman schrijft: "Artsen hebben er grote behoefte
aan dat hun patiënt en diens naasten meedenken. Zonder hun hulp worden
aan de arts cruciale aanwijzingen onthouden over het werkelijke probleem." In
dik driehonderd pagina's zet Groopman overtuigend het belang daarvan
uiteen. En omdat hij toegankelijk schrijft, is het boek ook een aanrader voor de
liefhebbers van Coen Verbraaks 'Kijken in de ziel'.

Want in de medisch praktijk kan er nogal eens wat verkeerd gaan. Met de
kennis van artsen zit het in regel wel snor. Van de honderd incorrecte
diagnoses zijn er bijvoorbeeld slechts vier te herleiden tot gebrekkige
medische kennis, zo is bekend. Kennelijk gaat het dus elders fout. Onderzoek
naar verkeerde diagnoses leert dat tachtig procent is te wijten aan een
'cascade van denkfouten'. Krijgt een patiënt eenmaal diagnose x opgeplakt,
dan is het in de praktijk knap lastig die diagnose bij te stellen. Zo beschrijft
Groopman een jonge vrouw wier eetproblemen vijftien jaar geleden werden
samengevat tot 'anorexia nervosa met boulemie'. Daarmee startte voor haar
een lijdensweg langs een keur aan specialisten. Want hoewel ze genoeg
calorieën tot zich nam, vertikte haar lichaam het voedsel op te nemen. Het
kwam er boven- en onderlangs weer uit. Tot ze uiteindelijk terecht kwam bij
een maag-darm-leverarts die haar haar verhaal helemaal van voren af aan liet vertellen. Zo kwam hij op het idee dat er misschien iets mis was met haar
darmen. En inderdaad, zo bleek bij endoscopie: die hadden een forse
opdonder gekregen van wat een vijftien jaar lang onopgemerkt gebleven
glutenallergie bleek te zijn.

Groopman beschrijft helder hoe dit soort fouten kunnen ontstaan, waarbij hij
medische literatuur aanhaalt maar ook sprekende voorbeelden gebruikt. Waar
economen bijvoorbeeld vaak maandenlang data verzamelen voordat ze hun
conclusies trekken, formuleren artsen al een eerste diagnose als ze een
patiënt voor het eerst zien. Verder kunnen emoties een rol spelen, terwijl vaak
wordt gedacht dat medische beslissingen op objectieve en rationele gronden
worden genomen, schrijft Groopman. Zelf verzuimde hij in een 'bui van
zachtaardigheid' een hem sympathieke, maar ernstig zieke patiënt grondig te
onderzoeken. "Genoeg voor vandaag", zei hij, omdat patiënt Brad er toch al zo
ellendig bij lag. Zo bleef een abces onopgemerkt, wat de patiënt bijna fataal
werd. Het abces bleek de bron te zijn van een ernstige bloedvergiftiging.

Voor de patiënt heeft Groopman ook goede aanbevelingen. Die komen vooral
hierop neer: open je mond in de spreekkamer. Vertel over je angsten, houd je
dokter scherp met een vraag als: "Wat kan het nog meer zijn?" of: "Is er iets
dat niet in het verhaal past?" Uiteindelijk is gezondheid te belangrijk om alleen
aan de dokters over te laten.

  1. Leg in mijn winkelwwagen!

Meer boekennieuws op Facebook.