Moralia IX: Biologie en natuurkunde

Plutarchus

paperback/ gebrocheerd: € 22.90: GRATIS verzending! (NL)

ISBN: 978-90-76792-12-5, geïllustreerd, 277 blz., December 2004
Formaat: 24.0 (h) x 15.0 (b) cm. Gewicht: 480 gram.

Uitgever: Chaironeia

trefwoorden: filosofie, slimheid dieren, vegetarisme, natuurverschijnselen, zonnestelsel, mythen

Exacte wetenschap in de oudheid

Wetenschap en wel de exacte wetenschap is het gebied dat in dit negende deel centraal staat. Natuurwetenschap en biologie vormen de twee thema's. Van eminent belang is de dialoog Het mannetje op de maan enerzijds vanwege de mythe van Sulla aan het eind van de dialoog, anderzijds vanwege de interessante theorieën die toentertijd over het wezen van de maan en ons zonnestelsel bedacht waren. Plutarchus blijkt zeer goed op de hoogte van de problemen in de astronomie, natuurkunde, optica en wiskunde en deelt ons zaken mede die niet alleen populair-wetenschappelijke handboekenkennis omvatten, maar ook kennis uit specialistische geschriften zoals van Hipparchos en Aristarchos van Samos. Plutarchus heeft daarbij persoonlijk bijgedragen aan bijzondere, soms zelfs revolutionaire verklaringen. Wie had vroeger ooit bedacht dat de maan wel eens een aardachtige structuur kon bezitten? Plutarchus gaat daarmee lijnrecht tegen de grote wetenschapper Aristoteles en de Stoa in en weet zijn verklaring met argumenten overtuigend naar voren te brengen. Pierre Duhem, een baanbrekende onderzoeker van de antieke en middeleeuwse kosmologie, beschouwt dit werk van Plutarchus als geniaal (II,360). Sommigen dichtten Plutarchus al de ontdekking van de zwaartekracht en de centrifugale krachten toe, hetgeen meer een interpretatie vanuit modern perspectief lijkt te zijn. Plutarchus heeft in elk geval bestaande theorieën op verrassende wijze zelfstandig bewerkt en beargumenteerd. Ook is het echter duidelijk dat Plutarchus geen systeembedenker is geweest en hier en daar op denkfouten betrapt kan worden. Hij bezit de charmes van de oprechte amateur-wetenschapper, die een serieuze poging doet het astronomische en kosmische wereldbeeld te begrijpen. Zijn sceptische kijk op dingen komt vooral goed tot uitdrukking in het traktaat Achtergronden van natuurlijke verschijnselen.
Dezelfde opmerkingen als over Het mannetje... kunnen gemaakt worden ten aanzien van zijn biologische geschriften, met name Wie zijn slimmer...
Ook daar geeft Plutarchus blijkt van een grote belangstelling voor het dierenleven en de literatuur daarover.
Eén algemeen beeld komt echter uit alle geschriften van dit deel en eigenlijk uit alle delen naar voren. Plutarchus is vooral op de filosofie achter de wetenschap georiënteerd. Het doel van de kosmos, de zin van het bestaan van de mensen en dieren zijn de speerpunten van zijn denken, waarvan de leer van het menselijk gedrag, de ethica, een afgeleide is. Wie weet hoe de dieren zijn - dat zij een deel vormen van het grote scheppingsplan en met intelligentie zijn voorzien - zal zich ook anders tegenover de dieren opstellen. Als je doorziet hoe de kosmos is ontstaan, zal je houding in het leven daardoor beïnvloed worden. Deze rode draad die in heel het oeuvre van Plutarchus te vinden is geeft al zijn werken een diepere lading die ook heden ten dage de mensheid veel te bieden heeft.
Inhoud:
- Symposion van de Zeven Wijzen
- Wie zijn slimmer, land- of waterdieren?
- Dieren hebben verstand
- Het eten van vlees
- Het mannetje op de maan
- Achtergronden van natuurlijke verschijnselen
- Koude als primair element
- Wat is nuttiger, water of vuur

  1. Leg in mijn winkelwwagen!

Meer boekennieuws op Facebook.