Metafysica op het Scherp van de Snede

Dr J.D.J. Buve Directeur Rudolf von Laun Instituut

gebonden: € 49.75: GRATIS verzending! (NL)

ISBN: 978-90-76902-01-2, 460 blz., October 2000
Gewicht: 900 gram.

co-auteur: Dr O.G. Heldring; Drs J.A.E. Calis; Jeroen Bartels; Jos Lensink; Kees Jan Brons; Louk Fleischhacker; Prof. Dr H.H. Berger

trefwoorden: Westerse Filosofie

beschrijving

In de westerse wereld weerklinkt steeds luider een roep om herstel van het evenwicht tussen verstandelijkheid en redelijkheid in wetenschap en maatschappij. Of het nu de door Isaiah Berlin geïnspireerde Britse Amerikaan Stephen Toulmin is, de Fransman Alain Finkielkraut of Robert Spaemann in Duitsland - allen hebben zij gemeen dat zij krachtige pleidooien houden voor de terugkeer van de redelijkheid in het wetenschappelijke debat als antwoord op de crisis van de post-moderne maatschappij.

Ofschoon wetenschappers van naam de noodzaak hiervan meer en meer inzien, is tot nog toe niemand in staat gebleken de objectieve wetenschappelijkheid van het denken dat de rede een plaats geeft naast het verstand te bewijzen. Het probleem is dat de inhoud van beide begrippen vaak niet onderkend wordt. Hoe kan het ook anders, als zelfs de Van Dale beweert dat ‘verstandelijk’ en ‘redelijk’ elkaars synoniem zijn?

In zijn proefschrift Macht und Sein heeft Dr J.D.J. Buve in 1989 een eerste bewijs geleverd voor het naast elkaar geldig zijn van rede en verstand (Vernunft und Verstand). Zijn analyse is tot op heden niet weerlegd. Vooral de directe relatie die hij legt tussen rede en democratie, geeft te denken. Buve doet een serieuze poging de begrippen ‘verstandelijkheid’ en ‘redelijkheid’ zó af te bakenen, dat de relevantie en onmiskenbaarheid van de redelijkheid in het wetenschappelijke (als standaard voor het maatschappelijke) discours, onontkoombaar wordt.

Wat in Macht und Sein op fundamentele, zij het moeilijk toegankelijke, wijze wetenschappelijk is aangetoond (de zgn. theorie van de dubbele waarheid) wordt nu voor de eerste keer bediscussieerd door een groep collega-filosofen, in het eerste deel van de “Acta Launiana”:

Metafysica op het scherp van de snede.

Op uitnodiging van het Rudolf von Laun Instituut voor Toegepaste Metafysica te Leeuwarden zijn zeven filosofen van vier verschillende Nederlandse universiteiten gedurende drie jaar als “Werkgroep Metafysica” met elkaar in debat geweest, en hebben ondermeer de theorie van de dubbele waarheid (verstandelijkheid versus redelijkheid) kritisch onder de loep genomen, de eigen ideeën daarbij naar voren schuivend. Metafysica op het scherp van de snede is hiervan de vrucht.

“Alle betrokkenen onderschrijven de gedachte dat de irrelevantie van metafysische vraagstellingen in onze tijd geenszins bewezen is en dat er wel degelijk plaats is voor historisch en systematisch denken over vragen betreffende rationaliteit, transcendentie, werkelijkheidsopvatting en de vooronderstelde principes van wetenschap en praxis. De modieuze suggestie dat bepaalde vragen en denkwijzen in onze tijd ‘niet meer kunnen’ - of men zich hierbij nu beroept op Kant, op Heidegger, op Derrida of op Wittgenstein - wordt niet zonder nader onderzoek geaccepteerd. Daarbij wordt er uiteraard ook geen enkele pretentie op na gehouden dat het onderzoek met dit boek zou zijn afgerond [...]”

(Uit de Inleiding van Dr L.E. Fleischhacker, p. 18.)

Het in dit boek gevoerde debat is niet alleen van eminent wijsgerig belang; het is door zijn heldere opzet en jargon-arme taalgebruik ook een intellectuele uitdaging voor rechtsfilosofen en -sociologen, cultuurhistorici, politicologen, theologen, medici en makro-economen in Nederland en Vlaanderen die over de fundamenten van hun discipline willen nadenken.

Meer teksten en voorbeelden:

recensie citaat“Een voor het Nederlandse taalgebied vrij unieke, boeiende discussie.”

-... 
lees de hele tekst
  1. Leg in mijn winkelwwagen!

Meer boekennieuws op Facebook.