Van het erf af

De trek van boerendochters naar de stad en de honger naar landleven

Sietske DijkstraLia van Doorn

paperback/ gebrocheerd: € 18.00
ISBN: 978-90-77024-64-5, geïllustreerd, 160 blz., May 2012
Formaat: 14.0 (h) x 21.5 (b) x 1.4 (d) cm. Gewicht: 265 gram.

fotograaf: Jeanette Schols

trefwoorden: boeren, boerendochters, biografie, platteland, schaalvergroting, mechanisatie

beschrijving

Hoe is het om als kind op te groeien op een boerderij, om nauw verbonden te zijn met het wisselen van de seizoenen en met de zorg voor de levende have? Maakt het verschil om op te groeien op een boerderij op zandgrond, veen of klei? Op een klein boerenbedrijf of bij een voorname herenboer die uitgestrekte landerijen bezit? Wat is de waarde van ‘een warm nest met een luchtje’? Welke beelden roept hooi op het land op? En is het inderdaad zo dat het aantal ruitjes van de stal de rijkdom van de boer laat zien?

In 'Van het erf af' wordt de wereld op de boerderij getoond door de ogen van tien boerendochters. Deze boerendochters bleven niet op de boerderij. Ze gingen van het erf af en verkozen een bestaan in de stad boven het leven op het platteland. In de originele opzet van het boek klinken in tien biografieën de stemmen van deze vrouwen. Zij halen herinneringen op aan het leven op de boerderij en wat dat voor hen betekende, toen en nu. Wat kenmerkte hun leven in het boerengezin? Hoe heeft het harde werken hen gevormd? Wat zeggen ze over hun ouders, hun grootouders, hun broers en zussen? Hoe kijken ze terug op het boerenleven van toen? Hoe heeft de boerenafkomst hen beïnvloed en hun levensloop bepaald? Hebben ze een gemeenschappelijke boerenaard of zijn ze juist heel verschillend? Daarnaast stellen de vrouwen zichzelf in hun biografieën indringende vragen over
het proces van weggaan en aankomen. De boerendochters verlieten hun geboortegrond en het erf en ontgroeiden het plattelandsmilieu. In het stedelijke milieu waar ze aankwamen, moesten ze wennen aan andere omgangsvormen en ongeschreven gedragsregels. Terwijl ze vaak opleidingen stapelden, voelden ze zich lange tijd onzeker in dit nieuwe stadsmilieu. En sommigen vragen zich nog steeds af waar ze zich het meeste thuis voelen: in de stad, op het platteland, op verre reizen of in een zelfgecreëerde mengvorm met the best of both worlds.

In de persoonlijke portretten van deze boerendochters wordt zichtbaar dat hun leven, door hun trek naar de stad, ingrijpend is veranderd. Daarnaast schetsen de biografieën ook een tijdsbeeld van het platteland in de jaren vijftig tot tachtig van de vorige eeuw. Ze beschrijven een boerenleven dat niet meer bestaat, dat alleen nog wordt herinnerd. Op het platteland waar de vrouwen opgroeiden, heeft zich een stille revolutie voltrokken. Veel boerenbedrijven zijn verdwenen, op boerenbedrijven die bleven vond mechanisatie en schaalvergroting plaats. Er kwamen megastallen, waarin koeien door robots worden gemolken en de boer intussen de melkgifte controleert via zijn computer in de stal. En veel moderne boeren ontwikkelden nevenactiviteiten (en zo extra inkomsten) door een boerencamping, een bollenveld of windmolenpark te beginnen. Daarnaast laafden dagjestoeristen zich aan het landleven en vestigden steeds meer stedelingen zich op het platteland.

Met bijdragen van: Gerda Aarnink (Twente); Hilde Bakker (Friesland); Aafke Boerhorst (Texel); Klasien van der Deen (Noordoostpolder); Sietske Dijkstra (Friesland); Nienke Dijkstra (Friesland); Lia van Doorn (Utrecht); Betty Mijlof (Drenthe); Trudi Miltenburg (Utrecht); Ineke van der Vlugt (Zuid-Holland).

Sietske Dijkstra groeide op in een veenkoloniaal boerendorp in Friesland en studeerde psychologie in Groningen. Na haar promotie werkt Sietske als zelfstandig onderzoeker en lector op een hogeschool. Ze vestigde zich in een dorp nabij de stad.
De ouders van Lia van Doorn hadden een gemengd bedrijf op de Utrechtste Heuvelrug. Lia trok de wijde wereld in, studeerde pedagogiek aan de Universiteit Utrecht en promoveerde. Ze werkt als lector bij Hogeschool Utrecht en is nog altijd graag op reis.

Inkijkexemplaar:

Meer boekennieuws op Facebook.

ingezonden mededeling: