de boeken van Karin Overbeek:

Talent? Ga ervoor!

In 1972 kwam ik in de stad Zutphen ter wereld. Mijn ouders waren toen twintigers en hadden een droom. Toen ik geboren werd woonden mijn ouders, mijn broer en ik drie hoog achter. Mijn moeder werkte voor haar huwelijk bij een stoffenzaak en mijn vader bij een lijmfabriek in Zutphen. De droom van mijn ouders was om huizen in te richten. In hun slaapkamer hadden mijn ouders één bokje staan met gordijnen en één bokje met tapijt. De kelderbox was de opslag. Mijn vader stoffeerde naast zijn fulltime baan en mijn moeder begeleidde en adviseerde klanten.

Al snel gingen de zaken goed en verhuisden wij naar een huis met een grote schuur, die fungeerde als winkel. Mijn moeder haalde haar middenstanddiploma en al snel werd deze locatie te klein. Toen ik 9 jaar was, verhuisden wij naar de binnenstad in Zutphen. Mijn vader stopte met zijn baan en samen met mijn moeder begon hij een winkel: ALMA wooninterieur. De winkel begon klein maar in de loop der tijd, werd er iedere keer een stuk bijgebouwd. En: ALMA werd een begrip.

Wij woonden boven de zaak en van jongs af aan werd ik omringd door kleuren, materialen en vormgeving. Met name mijn moeder was het creatieve brein achter ALMA. Mijn vader was de technische man: wat mijn moeder voor klanten bedacht werd door hem gemaakt. Daarnaast waren mijn ouders echte marketeers. Samen bedachten ze vele mooie acties. Ik herinner mij bijvoorbeeld de opruiming in januari. Elke jaar kochten mijn ouders gordijnen op, die in december van het vorige jaar nog 35,- gulden per meter kosten en die zij in januari voor 1,- gulden per meter verkochten. Elke dag stonden er rijen mensen voor de deur. Mijn broer heeft in 2005 uiteindelijk de zaak overgenomen.

Op de basisschool droomde ik veel. Docenten zagen dit als een bedreiging voor mijn ontwikkeling. Ik keek altijd naar buiten om me in te leven in de mensen die voorbij liepen of fietsten. ‘Waar gingen ze toch naar toe? En hoe zag hun huis er uit? Pasten de kleuren wel bij hun persoonlijkheden en welke kleur zouden ze eigenlijk leuk vinden? Zo gauw ik thuis kwam, snelde ik naar de winkel en wilde ik klanten helpen om hun huis mooi te maken. Als er geen klanten waren, pakte ik een plattegrond om deze in te richten. Mijn moeder was daarbij mijn docent en gaf adviezen.

Op de middelbare school koos ik dan ook het vak textiele werkvormen. Maar ik wilde meer. Had een enorme drang om mijn creativiteit te uiten. Naast schooltijd knapte ik dan ook meubels op, tekende, schilderde en was veel in de winkel te vinden om klanten te adviseren.

Na mijn middelbare school ging ik naar het MBO (toen waren er helaas niet zoveel opleidingen als nu) en was het al snel duidelijk dat ik naar de detailschool zou gaan. In mijn ogen een saaie school. Het was dus niet vreemd dat ik bij mijn eerste stagebedrijf, een modekledingzaak, direct een baan aangeboden kreeg. Dit aanbod greep ik met beide handen aan. Mijn ouders moesten zelfs toestemming krijgen vanuit Den Haag omdat ik nog leerplichtig was op mijn 16e . Ik werkte een aantal maanden in dit bedrijf, maar na een tijdje merkte ik dat deze baan geen voldoening gaf. Ik wilde dolgraag in de zaak van mijn ouders werken en zo mijn creatieve brein gebruiken. Mijn ouders wilden echter dat ik eerst 2 jaar lang bij andere bedrijven zou werken. Zo kwam het dat ik overdag met sieraden werkte en in de avonduren een eigen bedrijf in cosmetica had. In de weekenden werkte ik in de horeca. Toch bleef ik rusteloos en leergierig: voor mijn gevoel kon ik mijn creativiteit niet kwijt. Mijn ouders besloten dan ook dat ik fulltime in de winkel mocht werken. Ik kreeg van hen de kans om projecten op te starten, marketingplannen uit te voeren en de winkel en de etalages in te richten. Ook begeleidde ik grote en kleine projecten en ging ik op inkoop. Door vallen en opstaan leerde ik mezelf competenties aan. Het was een heerlijke tijd en ik kon mijn creativiteit volledig kwijt. Mijn broer werkte ook in het familiebedrijf en werd regelmatig moe van mijn ideeën... Hij kon deze brainwaves niet bijhouden, wat logischerwijs weleens strubbelingen gaf tussen ons. Ik realiseerde mij dan ook dat het beter was een stapje terug te doen en een andere invulling te zoeken voor mijn creatieve honger.

In 1997 volgde ik een opleiding tot binnenhuisarchitect in Amsterdam. In 2001 startte ik - naast mijn, inmiddels parttime functie in ons familiebedrijf, een interieuradviesbureau. En wat was ik blij met de introductie van internet in die tijd! Hiermee zou ik mezelf nog meer kunnen aanleren. In deze periode schoten de interieuropleidingen als paddenstoelen uit de grond. Regelmatig kreeg ik ‘interieurstylisten’ in de winkel die een plan hadden gemaakt voor onze klanten. De plannen deugden vaak van geen kant. Ik weet nog goed dat ik weer eens mopperend in het kantoor kwam en mijn vader weer vertelde dat dit echt niet zo verder kon. Mijn vader legde zijn werk neer, keek mij aan en zei: “Dan moet je er iets aan gaan doen.” Waarop ik zei: “Hoe moet ik dat dan doen?” Waarop hij zei: “Beginnen bij het begin.”

Ik besloot workshops interieurstyling te gaan geven en ging lobbyen bij opleiders. Al snel gaf ik les, ontwikkelde ik lessen, werd ik examinator en auteur. Ik was daar fulltime mee bezig en werkte nog sporadisch in ons familiebedrijf. In 2008 werd ik docent van creatieve leerlingen die - net als ik- altijd op zoek waren naar goede ideeën. Ik zag veel mijzelf in hen terug. Een tijdperk waarin de creatieve industrie zich na jaren, eindelijk ontwikkelde. De tot nu toe onzichtbare en volgens vele mensen ‘kansloze banen’ werden eindelijk serieus genomen. De wereld veranderde. Niet alleen vanwege de crisis, maar ook door de komst van social media, de diversiteit aan creatieve opleidingen en de vraag naar mensen die creatief denken en voor innovatie konden zorgen. Sinds 2010 wordt de creatieve industrie door de overheid als één van de negen topsectoren gezien.

Het voelde als een roeping om meer te doen voor deze designtalenten en ik wilde deze creatieve helden zichtbaar maken, leren kennen én ondersteunen. In 2012 kreeg ik de kans om een design praktijk trainingsbureau voor opleiders over te nemen. Daar hoefde ik niet lang over na te denken. Ik stelde een team samen van mensen waarvan ik wist en weet (omdat ik ze zelf les heb gegeven) dat ze inspirerend, creatief en innoverend zijn.

Ons trainingsbureau ontvangt leerlingen van designopleidingen en wij leren hen de kneepjes van het vak. Wij geven trainingen op locatie en hebben een leslocatie bij het meubelbedrijf Eijerkamp in Zutphen: een plek waar studenten hun theoretische kennis direct in de praktijk zien en kunnen uitvoeren. In het najaar van 2013 zag 101designers.nl het levenslicht: een leer-/werkplek voor startende en ervaren zzp-ers en/of freelancers in de creatieve industrie. 101designers.nl is een website waar vraag en aanbod samen komen en waar designers en opdrachtgevers elkaar treffen. Ook is het een plek waar designers trainingen kunnen volgen om hun ondernemerskills verder uit te diepen.

De afgelopen jaren heb ik niet alleen lessen in binnenhuis- en interieurstyling verzorgd, maar ook studenten gecoacht met hun objecten en diensten zoals ondersteuning bij hun onderneming, op het gebied van marketing, social media, boekhouding en vakkennis. Wat heb ik ongelooflijk veel designtalenten ontmoet! Veel van deze talenten hebben prachtige producten of diensten te bieden. Maar om dit om te zetten in ondernemerschap is vaak een lastige competentie: een traject van vallen en opstaan. Ik merkte dat veel designers eigenlijk te veel met hun product of dienst bezig zijn en het al een drempel vinden om zich in te schrijven bij de Kamer van Koophandel. Het liefst begeleid ik ze daarin continu. Dus kwam ik met het idee om een boek te maken. Bij ieder artikel in dit boek staat een QR-code vermeld, die je via een online inspirerend filmpje verder informeert.

Veel van de adviezen en voorbeelden in het boek Creatieve Helden komen voort uit mijn eigen ervaring als designer en ondernemer. De creatieve industrie is steeds zichtbaarder en wordt meer en meer belangrijk. Niet voor niets is het één van de topsectoren in Nederland geworden. Dat de creatieve industrie niet bestaat uit louter hobbyisten maar innoverend talent, wordt eindelijk door bedrijven gezien. Succes heeft niets te maken met de hoeveelheid geld dat je achter de hand hebt, of puur vanwege je opleiding. Met een scherp inzicht en ondernemerskills kun je een mooi bedrijf opbouwen. Is het altijd makkelijk? Nee, je zult vaak op je neus vallen en oplossingen voor een probleem moeten zien te vinden. Soms is deze oplossing gemakkelijk, een andere keer lijkt het bijna onmogelijk. Maar twijfel nooit aan jezelf! Als een idee lukt en je verdient daar uiteindelijk je boterham mee, dan geeft dat een enorme adrenalinekick. Wees lekker eigenwijs! Dat heb ik ook altijd gedaan en het heeft mij veel gebracht.

Karin Overbeek-van Zeijst
Contact met deze auteur

Van Karin Overbeek verscheen bij BoekenRoute:

“Creatieve Helden”
paperback/ gebrocheerd: € 16,95
Op 21 mei heeft zich tijdens de beurs Design District de lancering van het...

 

 

Karin Overbeek